Wat is netcongestie en wat betekent het voor jou als ondernemer?

Netcongestie ontstaat wanneer er op een bepaald moment meer elektriciteit wordt gevraagd of teruggeleverd dan het net op die locatie aankan. Hierdoor kunnen netbeheerders:

• geen nieuwe aansluitingen realiseren
• geen extra transportvermogen toekennen
• beperkingen opleggen aan teruglevering van zonne- of windenergie

De oorzaken stapelen zich op. De belangrijkste factoren zijn:

• sterke groei van duurzame opwek, zoals zonnepanelen op bedrijfsdaken en grote zonneweides
• toenemende elektrificatie door warmtepompen, elektrisch vervoer en productieprocessen
• een net dat historisch is ontworpen voor centraal aanbod in plaats van decentrale teruglevering
• sterke regionale verschillen, waarbij sommige netregio’s sneller groeien dan gepland

Netcongestie komt vooral voor in gebieden met veel duurzame opwek en een beperkte capaciteit van het netwerk.

Wil je weten hoe een bepaalde regio ervoor staat? Raadpleeg:

• Capaciteitskaart Netbeheer Nederland
• De wachtlijsten per regio via Netbeheer Nederland
• Het EAN-codeboek om te achterhalen wie jouw netbeheerder is

De impact van netcongestie voor zonnepanelen verschilt per type aansluiting:

Voor kleinverbruikers (t/m 3x80A)

• Je kunt meestal terugleveren, maar bij piekbelasting kan de omvormer zichzelf tijdelijk uitschakelen.
• Jouw eigen verbruik werkt gewoon door, ook tijdens uitval van teruglevering.
• Storingen of vertragingen in teruglevering leveren geen directe kosten op, maar kunnen wel je opbrengst verminderen.

Voor grootverbruikers (vanaf 3x100A)

• Je kunt in veel regio’s geen extra vermogen aanvragen.
• Teruglevering is vaak niet mogelijk, tenzij je op een wachtlijst staat.
• wachttijden voor nieuwe capaciteit lopen in 2025 (bron: https://www.acm.nl/nl/publicaties/monitor-energiemarkten-2024) op tot 5 tot 10 jaar (bron: ACM, Monitor Energie 2024)

Wanneer je meer stroom afneemt dan je contractueel hebt vastgelegd, gelden strenge regels. Dat komt doordat overbelasting direct risico’s vormt voor de stabiliteit van het net.

In gebieden met transportschaarste

• je ontvangt een waarschuwing van de netbeheerder
• bij herhaling kan dit leiden tot afsluiting of juridische maatregelen
• overbelasting kan tot lokale netstoringen of uitval leiden

In gebieden zonder transportschaarste

• de netbeheerder verhoogt automatisch je transportvermogen
• hierdoor stijgen je maandelijkse netbeheerkosten

Wat kun je zelf doen om problemen met netcongestie te voorkomen?

• 1. Piekbelasting verminderen

  - verschuif verbruik naar daluren, zoals ’s nachts of in het weekend
  - automatiseer verbruik via energiemanagementsystemen
  - laad elektrische voertuigen slim of vertraagd op

• 2. Flexibel vermogen inzetten

  - gebruik processturing om pieken te spreiden
  - kies voor buffercapaciteit, zoals warmtebuffers of koudwateropslag

• 3. Beter inzicht in verbruik en teruglevering

  - gebruik realtime meetdata om te anticiperen op pieken
  - analyseer wanneer je het meeste verbruikt en wat je kunt verschuiven

• 4. Lokale opwek slimmer gebruiken

  - verbruik eigen zonne-energie direct op locatie
  - gebruik batterijen voor opslag van overschotten
  - voorkom teruglevering tijdens piekuren

• 5. Tijdig in gesprek met je netbeheerder

  - meld nieuwe plannen vroegtijdig aan
  - vraag tijdig extra vermogen aan, ook al is er een wachtlijst
  - laat weten als je productieproces verandert

Netcongestie heeft direct invloed op je energieverbruik en kosten. Vooral wanneer je over je gecontracteerde vermogen heen gaat, loop je risico op onverwachte kosten, beperkingen of zelfs afsluiting. Met beter inzicht in je verbruik en slimme sturing houd je controle en voorkom je problemen. Wil je weten wat dit concreet betekent voor jouw bedrijf? De Hezelaer Energiecoach helpt je met een onafhankelijk, praktisch en helder advies. Dat kan ook wanneer je nog geen klant bent.