Ontwikkeling energieprijzen Geopolitieke spanningen zetten de gasmarkt onder druk

Voor Europa is dat direct relevant. De EU is sinds het wegvallen van veel Russisch gas sterker afhankelijk geworden van LNG, vooral uit de Verenigde Staten. Qatar blijft daarbij een belangrijke speler op de wereldmarkt. Zodra volumes uit Qatar wegvallen, verschuift de vraag vanuit Azië naar andere beschikbare LNG-ladingen. Daardoor neemt de concurrentie toe op dezelfde markt waar ook Europa zijn extra gas zoekt.

Dat effect is inmiddels zichtbaar in de zakelijke energieprijzen. De Europese benchmarkgasprijs steeg begin maart naar een driejarig hoogtepunt van €65,79 per MWh, meer dan een verdubbeling ten opzichte van een week eerder. Tegelijk blijven de Europese gasvoorraden met circa 30% relatief laag voor deze tijd van het jaar. Dat vergroot de druk op de markt, juist nu Europa richting de vulperiode voor de volgende winter beweegt.

Ook de stroomprijs reageert op deze ontwikkeling, al is die beweging meestal minder scherp dan bij gas. Dat komt doordat de Europese elektriciteitsmix breder is geworden. In 2025 leverden wind en zon samen voor het eerst meer elektriciteit in de EU dan alle fossiele bronnen samen. Toch blijft gas op veel momenten nog steeds de marginale technologie die de marktprijs bepaalt, vooral wanneer vraag, weersomstandigheden en beschikbaarheid van andere bronnen daarom vragen.

De grafiek hieronder laat zien dat de recente opleving in de gasprijs fors is, maar historisch nog altijd duidelijk onder het niveau van de energiecrisis ligt. Tijdens de piek in 2022 noteerde de TTF-gasprijs ruim boven €300 per MWh. Begin maart 2026 bewoog de markt, ondanks de spanningen, vooral in een bandbreedte van grofweg €50 tot €60 per MWh, met korte uitschieters daarboven. Dat onderstreept dat de huidige ontwikkeling energieprijzen vooral wordt gedreven door risico en sentiment, niet door een structureel tekort zoals in 2022.

De ontwikkeling van energieprijzen wordt vooral bepaald door een combinatie van geopolitiek, LNG-aanvoer, Europese gasvoorraden, weer en marktdynamiek. Spanningen rond handelsroutes zoals de Straat van Hormuz kunnen direct een risicopremie veroorzaken. Daarnaast spelen opslagniveaus en internationale LNG-stromen een grote rol in de gasmarkt. Voor elektriciteit geldt bovendien dat de prijs vaak wordt bepaald door de duurste centrale die nog nodig is om de vraag te dekken, en dat is in Europa vaak nog gasgestookte productie. Daardoor blijven gasprijs en stroomprijs sterk met elkaar verbonden.

De recente prijsschommelingen maken één ding duidelijk: op korte termijn kan de markt stevig bewegen, terwijl het beeld op middellange termijn minder gespannen is. Daardoor betaal je bij een vast contract op dit moment meer voor zekerheid. Leveranciers prijzen immers het actuele marktrisico mee in hun vaste tarieven. Een vast contract past daarom vooral bij organisaties die maximale budgetzekerheid zoeken en liever geen tijdelijke prijspieken opvangen. Die zekerheid heeft alleen wel een prijs.

Een dynamisch energiecontract beweegt direct mee met de markt. Dat vraagt meer comfort met schommelingen, maar geeft ook direct toegang tot prijsdalingen zodra de markt weer ontspant. Juist in een markt waarin transparantie en timing steeds belangrijker worden, bieden dynamische energietarieven meer grip op wat er echt gebeurt. Je ziet niet alleen het tarief, maar ook de beweging erachter. Voor ondernemers die actief sturen op verbruik, timing en inzicht, is dat vaak de slimmer te managen route.